2025’in En Çok İlgi Çeken Dosyaları ve Yazıları
Geride bıraktığımız 2025 yılı içerisinde, YAPI Dergisi’nin web sitesinde yayınlanmış dosyalardan ve yazılardan en çok ilgi çekenleri derledik.
İstila Etmeyen Tasarımlar: Yeşil Geçişin Mimarlığı
Merkezinde yalnızca insanı konumlandırmayan yeni tasarım biçimlerini tahayyül eden, doğa ile birlikte var olabilen; yalnızca toplumun ayrıcalıklı bir kesimine hitap etmeyen, eşitsizlikleri derinleştirmeyen ve yaşanan iklim değişikliğine uyum sağlamayı herkes için kolaylaştırabilecek projeleri dosya sayfalarımızda bir araya getirdik.
Antroposende Mimarlık ve Kentte İklimsel Adalet
Uygarlığımızın her geçen gün daha şiddetli sonuçlarıyla başa çıkmaya çalıştığı iklim değişikliğinin kent ve mimarlık ile yakın bir ilişkisi bulunuyor. Karşı karşıya olduğumuz sorunlarla başa çıkma güçlerimizdeki adaletsizlikleri derinleştirecek mekanlar kurabileceğimiz gibi var olan adaletsizlikleri iyileştirecek alanlar, farklı yaşama biçimlerini mümkün kılacak mekanlar üzerine de çalışabiliriz. Bu sayımızın İklimsel adalet konusu etrafında şekillenen Dosya sayfalarında, mimarlara ve akademisyenlere bugün içerisinde bulunduğumuz krizde öncelikli olarak nasıl önlemler alınabileceğini, yapma ve düşünme biçimlerimizin nasıl değiştirilebileceğini, mimarlık eğitiminin ne gibi dönüşümlerle bu konuda daha bilinçli tasarımcılar yetiştirebileceğini sorduk.
Krizler Çağında Yeni Barınma Biçimleri
Kentleşme ve barınma biçimlerimiz, karşı karşıya olduğumuz küresel ve yerel krizler karşısında büyük dönüşümler geçiriyor. Özellikle afetler, göçler ve ekolojik tahribatlar kent ve mekan tasarımını yeniden şekillendirme gerekliliğini ortaya koyuyor. Mimarlara ve akademisyenlere, mimarlığın barınma koşullarını iyileştirme gücünün tüm bu krizler karşısındaki rolünü nasıl değerlendirdiklerini ve 21. yüzyıldaki barınma biçimlerinin dönüşümü ile geleceği hakkındaki görüşlerini sorduk.
Venedik Mimarlık Bienali 2025: Zeka. Doğal. Yapay. Kolektif.
Mimarlığın zekayla, doğayla ve ortak akılla kurduğu ilişkiler üzerine kurgulanan 19. Venedik Mimarlık Bienali, Carlo Ratti’nin “Zeka. Doğal. Yapay. Kolektif.” başlığı altında, mimarlığın gelecekteki rolünü yeniden tanımlamaya çağırıyor. 66 ülke pavyonu ve 750’den fazla katılımcının yer aldığı bienalde iklim krizine yalnızca çözüm değil uyum öneren, geçmişi ve geleceği aynı perdeye getiren en dikkat çekici eserleri bir araya getirdik.
Deneyimi Tasarlamak: Ziyaretçi Merkezleri
Mimarlığın sessiz ama etkili bir anlatıya dönüştüğü mekanın ruhuna dokunan, yalnızca gezginlere bilgi vermekle kalmayıp duyulara hitap eden farklı coğrafyalarda, farklı turistik mekanlar ve peyzajlarla etkileşim kuran ziyaretçi merkezlerini bir araya getirdik.
Mekan Mümkün Kılar
Kentlerin jeneratörü olan meydanlar ve sokaklar; özneler olarak temsil edildiğimiz, özgür ifade hakkımızı ve topluluk bilincimizi kazandığımız, kenti yaşadığımız alanlardır. Bugün bu alanlar homojenleştirici güçlerin etkileriyle yalnızca dolaşım alanlarına veya kullanılmayan ıssız boşluklara dönüşme tehlikesi altında bulunuyor. Mimarlara, akademisyenlere ve öğrencilere kamusal mekanın karşılaşma ve bir araya gelme olasılıklarımızı nasıl etkilediğini ve mekanların topluluk bilincini şekillendirmedeki rolünü sorduk.
Su ve Mekanın Kurucu İlişkisi: Coğrafi Bellekten Kentsel Mirasa
Kent ve su arasındaki çok ölçekli ve çok katmanlı ilişkiler ağı bugün hem kentsel hafıza hem de ekolojik dirençlilik açısından yeniden önemle ele alınması gereken bir konu olarak öne çıkıyor. Mimarlara, akademisyenlere ve şehir plancılarına, Türkiye’deki farklı şehirlerin kıyılarında ve kentin içerisinde suyun nasıl yeniden bir aktör olarak tanımlanabileceğini, bu alanları yalnızca fiziki bir unsur olmaktan öte nasıl müşterek mekanlar olarak tekrar kazanabileceğimizi sorduk.
Modern Mimarlığın Bir Anıtı Antalya Arkeoloji Müzesi Korunmalıdır
Doğan Hasol, Y. (Müh.) Mimar, Dr.h.c.
Var Olanın İçinden Konuşmak: Tarihi Yapılara Çağdaş Mimari Ekler
Tarihi dokuyla çağdaş tasarımın kesiştiği, geçmişin izlerini taşıyan yapılarla yaratıcı, saygılı ve sürdürülebilir ilişkiler kuran; eskiyle yeniyi anlamlı biçimde buluşturarak mimarlığın bir yapıyı yıkmadan da dönüştürebileceğini gösteren özgün örnekleri bir araya getirdik.
Afet Sonrası Kültürel Miras Koruma Çalışmaları
Afet sonrası kültürel mirasın korunması, yalnızca teknik bir mesele değil; etik ilkeler, yerel katılım, hukuki çerçeve ve kentsel hafıza arasındaki çok katmanlı ilişkilerle yeniden düşünülmesi gereken bir süreç. Dosya sayfalarında mimarlara ve akademisyenlere Türkiye’nin deprem riski altındaki bölgelerinde doğru koruma yaklaşımının nasıl seçileceğini, yerel envanter ve dijital arşivleme sistemlerinin nasıl kurgulanabileceğini, parçalanmış tarihi dokunun hangi ölçütlerle yeniden inşa edilebileceğini ve bu süreçte toplum katılımının önemini sorduk.
Mimarlık Yeniden: Birlikte İnşa Etmek
21. yüzyılın belirsizlikler ve dönüşümlerle şekillenen dünyasında, kolektif zekanın rehberliğinde, yere ait malzemelerin, yerel bilginin ve dayanışmanın dönüştürücü gücüyle biçimlenen, üretimi paylaşan ve mimarlığı yalnızca yapı üretimi değil, bir arada düşünme ve yaşama biçimi olarak yeniden ele alan projeleri bir araya getirdik.
