Royal Institute of British Architects (RIBA), mevcut yapıların korunması ve yeniden deÄŸerlendirilmesine odaklanan yeni ödül kategorisi Conservation Award’ın ilk finalistlerini açıkladı. Ä°lk kez 2026 yılında verilecek olan ödül, “koruma”yı mevcut yapıların bugünün ve geleceÄŸin yaÅŸamına katılmasını saÄŸlayan mimari müdahaleler olarak tanımlıyor. RIBA Koruma Ödülü jüri baÅŸkanı Liz Smith, ödülün “miras yapıların geçmiÅŸini korurken, günümüz ve gelecek kuÅŸaklar için önemini sürdürmesini saÄŸlayan yaratıcı, nitelikli ve sorumlu yaklaşımları” görünür kılmayı hedeflediÄŸini belirtiyor.
İlk kısa liste, koruma kavramının günümüzde ulaştığı farklı ölçekleri ortaya koyuyor. Seçilen projeler; tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi, özgün yapı elemanlarının korunması ve mahalle ölçeğinde gerçekleştirilen dönüşüm uygulamalarını kapsıyor.

Finalistler arasında, Haworth Tompkins tarafından gerçekleÅŸtirilen Pembroke College Mill Lane projesi bulunuyor. Cambridge’de yer alan çalışma, altı tarihi yapının yeniden iÅŸlevlendirilmesini altı yeni yapı ile bir araya getirirken, daha önce eriÅŸilemeyen kampüs alanını kamusal kullanıma açıyor. Projede mevcut yapı stoÄŸunun yeniden kullanımı ve ısı pompası sistemleri gibi sürdürülebilirlik odaklı çözümler de öne çıkıyor. Bir diÄŸer finalist olan Donald Insall Associates imzalı Rochdale Town Hall restorasyonu ise Viktorya dönemine ait belediye binasının özgün taÅŸ işçiliÄŸi ve vitraylarını geleneksel koruma teknikleriyle restore ederken, eriÅŸilebilirlik ve yeni teknik altyapı çözümlerini yapıya geri döndürülebilir müdahalelerle entegre ediyor.

Londra’daki SPID Theatre / Kensal House Community Rooms projesinde ise Studio Sam Causer, Maxwell Fry’ın 1937 tarihli yapısının ihmal edilmiÅŸ bir bölümünü mahalle sakinleriyle yürütülen katılımcı süreç sonucunda yeniden kamusal kullanıma kazandırıyor. Özgün çelik doÄŸramalar korunurken, güncel akustik ve eriÅŸilebilirlik çözümleri yapıya entegre ediliyor. Cornwall’daki UNESCO Dünya Miras Alanı içerisinde yer alan Butter Market dönüşümünde ise Architectural Thread, 1825 tarihli eski tereyağı pazarını yerel geri kazanılmış malzemeler ve korunmuÅŸ özgün yapı elemanlarıyla yeniden iÅŸlevlendirerek pazar alanları, sanatçı atölyeleri ve etkinlik mekanlarına dönüştürüyor. Koruma kavramını yalnızca fiziksel restorasyonla sınırlamayan yeni ödül, mevcut yapıların toplumsal yaÅŸamdaki rolünü yeniden tanımlayan müdahaleleri öne çıkarıyor. 2026 RIBA Conservation Award kazananı, 15 Ekim 2026’da Londra’daki Old Billingsgate’de düzenlenecek Stirling Prize töreninde açıklanacak.