UNESCO ve Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) tarafından ortaklaşa verilen UNESCO-UIA Dünya Mimarlık Başkenti ünvanı, 5 Ağustos 2026 tarihinde Pekin’e verildi. Üç yılda bir belirlenen ünvan, UIA Dünya Mimarlar Kongresi ile eş zamanlı olarak bir yıl boyunca mimarlık ve kent odaklı etkinliklere ev sahipliği yapacak kenti öne çıkarıyor. 2026 Dünya Mimarlık Başkenti olan Barselona’nın ardından Pekin, 2029 yılında bu ünvanı taşıyacak. Pekin’in seçiminde, kentin zengin mimari mirasını sürdürülebilir ve geleceğe dönük bir kentsel gelişim anlayışıyla birlikte ele alması etkili oldu. UNESCO ve UIA tarafından yapılan değerlendirmede, tarihi kentsel dokunun korunması, gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projeleri ve güncel mimarlık kültürünün; miras, yenilikçilik ve toplumsal yaşam arasında ilişki kurma kapasitesi öne çıkarıldı.

Dünya Mimarlık Başkenti ünvanı, mimarlığın yalnızca yapı üretimiyle sınırlı olmayan, kentleşme, kültürel mirasın korunması, iklim direnci ve kapsayıcı tasarım gibi güncel meselelerin ele alınmasında bir araç olarak kullanılmasını teşvik ediyor. Bu kapsamda Pekin’in 2029 programı, mimarlık ve kent üzerine sergiler, konferanslar, atölyeler ve çeşitli kültürel etkinlikleri bir araya getirecek. “Back to Balance” temasıyla gerçekleştirilecek program, mimarlığı kültür, doğa ve insan arasında bir bağ kurma aracı olarak ele alıyor. Etkinliklerin mimarlar, şehir plancıları, araştırmacılar, öğrenciler, kamu kurumları, kültür kuruluşları ve yerel toplulukları bir araya getirerek yapılı çevrenin daha kapsayıcı, sürdürülebilir ve insan odaklı kentlerin oluşturulmasındaki rolünü tartışmaya açması hedefleniyor. 2029 yılı programının merkezinde ayrıca Pekin’in tarihsel kentsel dokusu ile çağdaş dönüşümü arasındaki ilişki yer alacak. Kentin geçmişten gelen mimari mirasının güncel kent yaşamıyla nasıl bir arada var olabileceği ve sürdürülebilir kentsel gelişim hedefleriyle nasıl ilişkilendirilebileceği, Dünya Mimarlık Başkenti programının temel tartışma başlıklarından birini oluşturacak.

Pekin’in seçilmesi, Çin’de son yıllarda mimarlık ve kültür alanında gerçekleşen dönüşümlerin de uluslararası ölçekte görünürlük kazanmasını sağlıyor. Özellikle Shenzhen gibi kentlerde çağdaş kültür yapıları, kamusal alanlar ve iklim odaklı kentsel girişimler üzerinden yeni mimari yaklaşımlar geliştiriliyor. Bu gelişmeler, Çin’in güncel mimarlık üretiminin yalnızca tekil yapıların ötesinde, kent ve peyzaj ölçeğinde de tartışılmasına zemin hazırlıyor. Pekin, 2029 yılında düzenlenecek UIA Dünya Mimarlar Kongresi ile birlikte bir yıl boyunca uluslararası mimarlık gündeminin önemli merkezlerinden biri olacak. Programın, kentin mimari mirası ile geleceğe yönelik kentsel dönüşüm vizyonunu bir araya getirerek mimarlığın daha sürdürülebilir ve yaşanabilir kentlerin oluşumundaki rolünü tartışmaya açması bekleniyor.