Studio Miti tarafından tasarlanan Baan You Yen; üç kütleye ayrılan hacmi arasında açılan düşey boşluklar ve yerel tuğlanın ısıl kütlesinden yararlanan cephesiyle Bangkok’un tropik ikliminde doğal havalandırma sağlayan bir aile konutu.

Studio Miti tarafından tasarlanan Baan You Yen, Bangkok’un Bang Pho semtinde konut yapıları ve dükkan-evlerle (shophouse) çevrili yoğun bir mahallede yer alıyor. Dört kişilik bir aile için tasarlanan yapıda işveren; yüksek düzeyde mahremiyet, ana yapı malzemesi olarak yerel üretim brüt tuğla ve sağlık gereksinimleri nedeniyle gün boyu klimaya bağlı kalmadan çalışan doğal havalandırma talep etmiş. Bangkok’un tropik ikliminde oldukça zorlayıcı olan bu program, tasarımcıyı ısı dağılımını sağlayacak özel tuğla örgü yöntemlerini araştırmaya yönelmiş.

Yoğun bir dokunun içinde yer almasına karşın yapı, Bangkok’un başlıca kentsel rüzgar koridorlarından biri olan Chao Phraya Nehri’ne yakınlığından yararlanıyor; güneye yönelen konumu da rüzgardan faydalanmayı optimize ediyor. Tasarım, geleneksel yerel tipolojilerin incelenmesiyle başlıyor. Bu tipolojilerde pasif soğutma; gölgeleme için çevre bitki örtüsü, buharlaşmayla serinletme için su öğeleri ve derin saçaklarla sağlanıyor ve güneş ısısı yapı kabuğuna ulaşmadan önce denetleniyordu. Ancak günümüzde artan arsa değerleri yapılaşma alanlarını daralttığından, geniş bitki örtüsü ve su öğelerine yer bulmak artık mümkün değil. Bu nedenle yapı kabuğuna yakın konumda anlık strüktürel gölgeleme ya da kendi kendini gölgeleyen mekanizmalar üretmek, parsel kısıtını çözen ve güneş ısı kazancını önleyen temel yöntem oluyor.

Bu kurgunun temelinde, yapı kütlesinin üç ana hacme bölünmesi ve güney-kuzey ekseninde açılan iki dar düşey boşlukla kesilmesi yatıyor; bu boşluklar hava akışını yapının içine çekiyor. Termodinamik olarak soğuk hava aşağıya inip yaşam mekanlarına girerken, ısınarak yükselen hava bu düşey şaftlar aracılığıyla çatıdan dışarı atılıyor. Aynı boşluklar birer mikro avlu olarak çalışıyor; toprak nemi ve bitki gölgesini içeri taşıyarak yerel bağıl nemi artırıyor. Program açısından tasarımcı, düşük kullanım sıklığına sahip işlevleri zemin kata yerleştiriyor: büyük oğul için küçük bir stüdyo, küçük oğul için bir klinik, bir otopark girişi ve yan avlu boşluklarından geçen sürekli çapraz havalandırmadan doğrudan yararlanan bir servis ile çamaşır bölgesi. Oturma odası, yemek alanı, mutfak, ebeveyn yatak odası ve çok amaçlı salondan oluşan yoğun kullanımlı ortak yaşam mekanları ise rüzgar alımını en üst düzeye çıkarmak için ikinci kata taşınıyor; bu kot, karşıdaki iki katlı mahallenin çatı hatları ve rüzgar aralıklarıyla hizalanarak kesintisiz hava akışına olanak tanıyor. İkinci kat aynı zamanda, yaşlı ebeveynler için güvenli ve kesintisiz erişim sağlayan eşiksiz döşemeli bir “evrensel mekan” olarak kurgulanıyor ve düşey dolaşımı destekleyen bir asansör çekirdeğiyle bütünleniyor.

Üçüncü kat, iki oğul için batı ve doğu kanatlarına ayrılan özel yatak odalarını barındırıyor. Merkezi dolaşım bölgesi, alttaki çok amaçlı salonla süreklilik kuran bir boşluk içeriyor; hacimsel bir açıklık kurarken çatıdan yayılan ısıyı tahliye etmek için ayarlanabilir pencerelerle bütünleşiyor. Çatı terası öncelikli olarak bir hava koşulu bariyeri işlevi görüyor, uzun vadeli strüktürel bakım için güvenli ve doğrudan erişim sağlıyor ve aynı zamanda Bangkok silüetine bakan mahrem bir panoramik seyir alanı oluşturuyor.

Yapıyı saran tuğla kabuk ise tasarımın bir diğer belirleyici bileşeni. Tuğla yüksek ısıl kütle kapasitesine sahip: Isıyı verimli biçimde emip depoluyor, diğer yapısal bileşenlere iletimini geciktiriyor ve güneşsiz dönemlerde ile gece boyunca gizli ısıyı hızla dışarı veriyor. Bu malzeme davranışı, ana rüzgar yönündeki güney cephesinin tasarımını belirliyor. Bu bölgede tasarımcı, rüzgar kanalını uzatan, dışa doğru çıkıntı yapan uzun bir tuğla örüntüsü kullanıyor; artan yüzey alanı, güney tuğla örgüsünün ısıl enerjiyi diğer yönlere kıyasla daha uzun süre emip azaltmasına olanak tanıyor. Masif doğu ve batı cephelerinde ise iç hava boşluğu bırakılan çift katmanlı bir tuğla duvar (kaviteli duvar) uygulanıyor; bu boşluk ışınım ısısını emerek ısı köprüsünü kırıyor ve ısının iç yaşam alanlarına geçmesini önlüyor. Çatı yüzeyinde tuğla kaplama kullanılması ise alttaki betonarme döşemeye binen doğrudan ısıl yükü azaltıyor, betonun ısıl genleşme ve büzülmesini hafifleterek uzun vadede çatlamayı ve su sızmasını önlüyor.

Yüksek mahremiyet talebi, tuğlanın tektonik olarak işlenmesiyle görsel bir sıkışma yaratmadan çözülüyor. Tasarımcı, loş iç mekandan bakıldığında oldukça geçirgen görünen ancak aydınlık dış mekandan bakıldığında görsel olarak opak kalan delikli bir tuğla örgü kuruyor. İç ve dış bakış noktaları arasındaki görece parlaklık farkına dayanan bu düzenek sayesinde kullanıcılar içeride mekansal bir açıklık ve belirli bir mesafe içinde kesintisiz dış manzara deneyimlerken, iç mekan kamusal bakıştan tümüyle gizleniyor. Böylece Baan You Yen; tasarım yöntemi, yapım tekniği, malzeme tektoniği ve sıkı bütçe kısıtlarının bir sentezi olarak, sıcak-nemli tropik iklimde tuğlanın yapısal dürüstlüğünü ortaya koyuyor.