TMMOB Mimarlar Odası Åžanlıurfa Åžubesi tarafından düzenlenen Urfa Mimarlık Festivali’nin bu yılki teması “VaroluÅŸ” olarak belirlendi. Festival 15-17 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleÅŸtirilecek; koordinatörlüğünü ve küratörlüğünü Murat Sönmez üstleniyor.

Festivalin çağrı metni, mimarlığı kadim tarihi boyunca yeryüzünde sessiz ama ısrarcı bir varlık taşıyan bir eylem olarak tanımlıyor: burada olmanın, yapmanın ve dolayısıyla var olmanın izi. Metne göre bu iz, kibirli bir iddia ya da mutlak bir egemenlik ilanı değil; insanın, daha mikro bir ölçekte mimarın, evrendeki büyük boşluğa bıraktığı poetik izdir. Anlamsızlığın ortasına fırlatılmış bir varlık olarak insan, hem içinde hem dışında kendine yer açmak zorunda kalmıştır; içinde zamanın akışını, ölümlülüğünü ve anlam arama ısrarını taşıyarak, dışında bir sınır çizerek, bir çatı kurarak, bir eşik belirleyerek.

Çağrı metni bu iki hareketin birbirinden ayrı olmadığını vurguluyor: insan zihninin derinliklerinde biçimlenen varoluş sorusu, maddeyle kurulan ilişkide görünür ve somut hale geliyor. Bu nedenle varoluş, ne yalnızca içsel bir bilinç hali ne de yalnızca maddi bir üretim olarak ele alınıyor; düşüncenin taşa, kaygının duvara, anlam arayışının mekana dönüştüğü o gerilimli ve kırılgan geçişte kendini var ediyor. İnşa etmek de bu çerçevede hiçbir zaman yalnızca teknik bir eylem olmuyor; yeryüzünü incitmeden ona tutunmayı ve bir yerde kalıcı olmayı ilan ediyor.

Metin, bugünün mimarlık ortamına yönelik bir eleştiriyle sürüyor. Mimarlığın varoluşla kurduğu köklü ilişkinin gerilerde bir yerde sessizce bırakıldığı; mekanlar bedenin ölçüsünden bağımsız yüzeylerde var olurken atmosferin varoluşsal derinliğinin ağırlığını yitirdiği belirtiliyor. Zaman algısının parçalandığı, anlam arayışının görünmez kılındığı ve kaygının yönetilmesi gereken bir rahatsızlığa indirgendiği bir durum tarif ediliyor.

Festival bu tespitten hareketle iki temel soruyu tartışmaya açıyor: Bugünün mimarlığını her şeyden arındırdığımızda elimizde ne kalıyor? Mimarlığı ve varlığımızı o en saf kökenleri bağlamında; kaygısıyla, kırılganlığıyla ve anlam arayışıyla bugün nasıl açıklarız? Çağrıya göre bu iki sorunun peşine düşmek, mekanı üretenler için hem bir gereklilik hem de kendi özüne bakma isteği anlamına geliyor; bilinçle biçimlendirilen çevre ile zihin arasındaki soyut ve somut ilişkileri düşünmeyi, güncel değerlerin ötesinde varlığı besleyen şiirsel ve maddesiz dünyayı ifade edebilmeyi içeriyor.

Mimarlar Odası Åžanlıurfa Åžubesi; anlam arayan, kaybeden ve yeniden bulan insanoÄŸlunun baÅŸlangıç toprağı olarak tanımladığı Urfa’ya tüm mimarları, tasarımcıları ve bu sorguya ortak olmak isteyen herkesi davet ediyor. ÇaÄŸrı metninde Urfa’nın yalnızca tarihsel bir veri deÄŸil, hala soru soran ve hala arayan bir ısrar olduÄŸu belirtiliyor; davetin geçmiÅŸe sığınan melankolik bir nostaljinin deÄŸil, bilginin derinliÄŸiyle donanmış poetik bir kavrayışın sesi olacağı vurgulanıyor. Festival programı ve katılım koÅŸullarına iliÅŸkin ayrıntılı bilgi için Mimarlar Odası Åžanlıurfa Åžubesi takip edilebilir.