Mother of Pearl Deneyim Müzesi

Proje Yeri
Adorf/Vogtland, Almanya

Mimari Tasarım
Schulz und Schulz Architekten + Neumann Architekten + Generalplaner

Proje Ekibi
Christoph Untch, Christian Wischalla, Jana Unbehauen, Sarah Ahner

Statik Proje
Mathes Beratende Ingenieure

Mekanik (HVAC)
Dr. Schlott und Partner

Elektrik Projesi
Ingenieurgesellschaft Lachmann-Dominok

Yapı Fiziği / Enerji
GWT-TUD

Akustik
Akustik Bureau Dresden

Peyzaj Tasarımı
Öko-Plan Bauplanung

Sergi Tasarımı
KOCMOC.NET

İşveren
Adorf Belediyesi

Yarışma
2020, birincilik

Kullanım Alanı
1.112 m²

Toplam İnşaat Alanı
2.013 m²

Tamamlanma Tarihi
2025

Fotoğraflar
Gustav Willeit, Albrecht Voss

Schulz und Schulz Architekten ve Neumann Architekten tarafından tasarlanan Mother of Pearl Deneyim Müzesi; tarihi yapıları tek bir müze bütününe bağlayan kurgusu ve tatlı su inci midyesinin kabuğundan türeyen bükülmüş beton hypar cephesiyle Adorf’ta yapısal dönüşümün simgesi bir kamusal yapı kuruyor.

Mother of Pearl Deneyim Müzesi, Adorf’un kırsal bölgelere özgü sorunlarına, yani yaşlanan ve azalan nüfusa, bir yaşam ve çalışma yeri olarak çekiciliğini yitirmesine ve bunlardan doğan ekonomik zorluklara karşılık olarak geliştirildi. Kent bu dönüşümü altyapı ve eğitim olanaklarını geliştirerek karşılıyor; yeni Perlmutter (Sedef) Müzesi ise hem kent hem bölge için bir amiral gemisi proje olarak, yerel kimliğin simgesi ve olumlu gelişimin itici gücü olarak kurgulanıyor. Dünyada başka hiçbir yerde tatlı su inci midyesine, inci avcılığına ve sedef zanaatına bu biçimde adanmış bir müze bulunmuyor; Adorf bu benzersizliği yapısal değişimi etkin biçimde biçimlendiren çekici bir katalizör olarak kullanmayı amaçlıyor.

Yeni yapının arsası daha önce görsel niteliği ve kamusal kullanımı olmayan atıl bir boşluktu; projeye dahil edilen tarihi yapıların bir bölümü ise kullanılmıyor ve çürümeye terk edilmişti. Bu yapıların korunup yeniden işlevlendirilmesi kentsel dokuyu güçlendiriyor. Müdahale, pazar meydanı ve belediyeye yakınlığı sayesinde yalnızca yakın çevresini değil tüm kent merkezini canlandıran dinamik bir yer oluşturuyor. Tarihi kent surunun müze avlusuna katılması kentin geçmişini fiziksel olarak deneyimlenebilir kılarken, arkadaki yeşil avlu planlanan kafeyle birlikte açık mekanda vakit geçirme niteliğini artırıyor.

Yeni yapı, mevcut yapıları sedefin kültürel mirasının korunması, araştırılması ve aktarılmasına adanmış tek bir müze bütününe bağlıyor. Mimari dili doğrudan tatlı su inci midyesinin yapısından türüyor: kaba dış kabuk ile değerli iç katman arasındaki karşıtlık, ayrılmaz bir bütün oluşturuyor. Bükülüp çarpıtılan yapı kabuğu midye kabuğunun imgesini dönüştürüyor ve kamusal alanda çarpıcı bir varlık kuruyor. Beton kabuk üretim süreci açısından da midye kabuğuna koşut gidiyor; iki sert kabuk da mineralizasyonla oluşuyor: midyede biyolojik olarak, yapı kabuğunda ise çimentonun hidratasyonuyla kimyasal ve teknik olarak. Su, beton kabuğun üzerinden sürekli akarak alttaki bir çeşmeye dökülüyor ve midyenin yaşamsal temeli olan akan suya gönderme yapıyor.

Toplam alanın yaklaşık beşte dördünü oluşturan mevcut yapılar korunuyor ve yeni strüktürle bütünleştirilerek sürdürülebilir biçimde yeniden kullanılıyor. Beton kullanımını azaltmak için yeni yapıda bodrum bulunmuyor; teknik tesisat komşu mevcut yapılardan birine yerleştiriliyor. Eğri cephe, malzeme açısından optimize edilmiş bir beton hypar (hiperbolik paraboloit) kabuktan oluşuyor. Mevcut yapıların taşıyıcı sistemi yerel ormanlardan elde edilen masif ahşapla güçlendiriliyor; pencerelerde ve mobilyada da yerel ahşap, döşemede ise yakın bir taş ocağından doğal taş kullanılıyor. Isıtma ve soğutma, fotovoltaik elektrikle çalışan toprak kaynaklı bir ısı pompasıyla sağlanıyor; merkezi havalandırma sistemi ısı geri kazanımıyla çalışıyor. Mevcut yapıların kat yükseklikleri korunduğundan yeni yapı son derece kompakt kalıyor; yüksek yalıtım standardı ve sınırlı cephe açıklıkları ısı kaybını azaltıyor, güneş kazancını optimize ediyor ve sergi nesneleri için gerekli stabil iç iklimi sağlıyor. Açıkta bırakılan masif beton ile mevcut yapılardaki kerpiç tuğla ve kil sıva yüzeyler ısıl kütle olarak çalışarak iç konforu ve nemi dengeliyor. Cephenin yağmur suyuyla sürekli ıslatılması yazın buharlaşmayla serinletme sağlıyor; ıslak cephede gelişen yosun ve kısmen yeşillendirilen arka avlu, böcekler için yeni yaşam alanları oluşturarak alanın ekolojik koşullarını iyileştiriyor. Müze ayrıca tatlı su inci midyesinin çevredeki ormanlara yeniden kazandırılmasına yönelik bölgesel koruma projelerini de destekliyor.

Yapının kamusal alandaki çarpıcı varlığı, cephenin bükülmüş geometrisinden doğuyor. Cephenin alt kısmı sokağa doğru dönerken üst kısmı çatı mahyasıyla hizalı kalıyor; saçak ile mahya arasına yerleşen bir dizi düz düşey eleman, düz çizgileri hiperbol ve parabollerle birleştiren çift eğrilikli bir kabuk, yani bir hypar kabuk oluşturuyor. Geleneksel olarak çatılarda kullanılan bu kabuk sistemi burada cepheye taşınıyor. Karmaşık geometri, inşaat öncesinde serbest ölçekli bir maketle çözülüyor ve taşıyıcı kabuk bu maket esas alınarak dökülüyor. Tam ölçekli mock-up’larla cephenin antrasit pigmenti, midye kabuğunun büyüme halkalarını çağrıştıran kalıp tahtalarının genişliği ve alevle işlenmiş pürüzlü yüzey dokusu belirleniyor. Taşıyıcı kabuğa gömülen ankrajlara ikincil bir taşıyıcı ızgara monte ediliyor; her ara eleman, gergin kılavuz çizgilerle çift eğrilikli yüzeye göre tek tek ayarlanıyor. Yaklaşık on bir ton taze betonun döküleceği kalıp, biçim bozulmasını önlemek için Doka kirişleriyle takviye ediliyor; betona gömülen elektronik sensörler (SmartRock) sıcaklık ve dayanım gelişimini izleyerek kalıbın yalnızca üç günde alınmasını sağlıyor. Mahyada tek tek ayarlanabilen püskürtme başlıkları eğri yüzeye eşit bir su filmi yayıyor; tarımsal sulamadan uyarlanan bu sistemle cepheye dağılan su, cephe dibindeki bir kanalda toplanıp çeşmeye akıyor.