Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları tarafından yayımlanan “Mimarlıkta Revitalizasyon ve İzmit Kenti”, Kocaeli Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Nevnihal Erdoğan’ın imzasını taşıyor. Kocaeli Üniversitesi BAP birimi katkılarıyla hazırlanan 283 sayfalık kitap öncelikle dijital platformda erişime açıldı; kitapta yer alan desenler Yüksek Mimar Türkiz Özbursalı’ya ait.

Kitap, son dönem mimarlık ve şehircilik uygulamaları arasında giderek daha kapsamlı yer edinen mimari revitalizasyonu, yani canlandırmayı odağına alıyor. Yirminci yüzyıl boyunca kırsaldan kentlere yönelen nüfus hareketi, aşı ve tedavi yöntemlerindeki gelişmelerle birlikte yaşanan olağanüstü nüfus artışı, yeni ekonomik faaliyetler, hizmet sektöründeki yükseliş, yoğun sanayileşme ve otomobil ile uçak gibi araçların yaygınlaşması; kentlerde zorunlu olarak yeni yaşam formlarının gelişmesine yol açtı. Bu süreçte geleneksel kent, mahalle ve sokak dokuları değişti, dönüştü ve çoğu zaman dejenere oldu.

Bu dönüşümün dozu arttıkça, özellikle büyük kentlerde yaşanamaz mimari mekanlar ve ortamlar ortaya çıkmaya başladı. Başlangıçta kendiliğinden gelişen bu süreç, zamanla mimari müdahale zorunluluğunu doğurdu. Çöken, çürüyen, dejenere olan ya da önceki işlevlerini yitiren kent parçalarına; restorasyon, restitüsyon, şehircilik, peyzaj ve yeniden imar gibi faaliyetleri içeren kapsamlı müdahaleler yapılmaya başlandı. Kimi zaman bina ölçeğinde kalsa da genellikle bölgesel çapta ele alınan bu müdahaleler, kentlerin mimari dokularında nitelik yükselmesi sağladı. Bugün bu tür revitalizasyon uygulamaları hem dünyada hem de Türkiye’de yoğun biçimde gündemde bulunuyor.

Kitap, söz konusu mimari disiplini İzmit kenti örneğinden yola çıkarak tüm detaylarıyla inceliyor. Erdoğan’ın kitapta da değindiği gibi İzmit; Türkiye’deki tüm sorunsalların kristalize biçimde ortaya çıktığı karakteristik özelliklere sahip bir kent. Bir geçiş kenti olması, büyük kente göçün ana güzergahında bulunması, İstanbul gibi bir mega metropole komşu olması, ülkenin en önemli endüstriyel bölgelerinden biri olması, yoğun, genç ve dinamik nüfusu, devinime ve dönüşüme açık toplumsal yapısı ile deprem gerçeğiyle karşı karşıya olması nedeniyle İzmit, daima paradigma oluşturan bir kent niteliği taşıyor.

Araştırmacı yönüyle öne çıkan ve çok sayıda ulusal ve uluslararası yayına sahip bir akademisyen olan Prof. Dr. Nevnihal Erdoğan, revitalizasyon araştırmaları için İzmit kentini örnek olarak ele alarak kapsamlı bir metin ortaya koyuyor. Kitap, sofistike mimari meseleler hakkında sahada çalışan bir araştırmacının gözünden nitelikli incelemeler eşliğinde çağdaş değerlendirmeler sunuyor.