2025 Belgrad Şehri Mimarlık Ödülü’nü alan AKVS architecture imzalı Ložionica ve e-Devlet Evi, tarihi demiryolu kazan dairesini dönüştüren müdahaleleri ve merkezde yeni ofis yapısıyla Belgrad nehir kıyısındaki endüstriyel mirası kamusal bir yaratıcı endüstriler kampüsüne dönüştürüyor.

Belgrad nehir kıyısında yer alan eski demiryolu sahasının dönüşümünü ele alan Ložionica projesi, endüstriyel miras yapılarıyla yeni kamusal ve ofis programlarını bir araya getiriyor. Uzun yıllar sanayi altyapısı olarak kullanılan alan, yaratıcı endüstriler için ortak bir merkez, kamusal açık alanlar ve yeni çalışma mekanlarıyla yeniden düzenlenmiş. Yaklaşık yüz yıllık kazan dairesi yapısı tam yüksekliği korunarak bölünmeden yeniden işlevlendirilmiş. İç mekana yerleştirilen sarı, çelik galeri farklı kotlarda çalışma alanları oluşturuyor. Demiryolu taşlarıyla doldurulan gabion paneller gün ışığını filtreliyor, merkezdeki cam çatı ise geniş hacmi doğal ışıkla aydınlatıyor. Çok amaçlı salon, topluluk restoranı, sergi alanı ve galeri kotlarında konumlanan ortak çalışma mekanları bu hacim içinde birlikte çalışıyor. Eski su kulesi sergi mekanına dönüştürülmüş ve otuz üç metre açıklıklı çelik yaya köprüsüyle park alanına bağlanmış. Yeni kamusal park, eski lokomotif hatlarını ziyaretçi rotalarına dönüştürüyor. Yenilenen döner platform yaya dolaşımının merkezi haline geliyor ve ortasındaki döner topluluk masası kamusal buluşma noktası oluşturuyor.

Yerleşimin ikinci bileşeni olan e-Devlet Evi, merkezi betonarme çekirdek etrafında konsol çalışan bir ofis yapısı olarak kurgulanmış. Zeminden ayrılan kütle kamusal alanı genişletiyor. İkinci kattaki panoramik teras açık yürüyen merdivenle erişiliyor ve kamusal kullanım üst kotlara taşınıyor. Cephede oluşturulan dikey bambu katmanı hava kirliliğine karşı doğal bir filtre oluşturuyor ve yapı çevresinde yeşil bir tampon katman oluşturması hedefleniyor. Proje, 2025 Belgrad Şehri Mimarlık Ödülü’nün yanı sıra Piranesi Onur Ödülü ve 2026 Balkan Mimarlık Bienali Grand Prix ödüllerine layık görülmüş. Ložionica dönüşümü, korunmuş endüstriyel yapılar, yeni kamusal açık alanlar ve çağdaş çalışma mekanlarını bir araya getirerek Belgrad’ın dönüşen nehir kıyısında üretim, kültür ve kamusal yaşamı bütüncül bir kentsel kurgu içinde yeniden tanımlıyor.