Kind of Design: Sculpted and Woven
Küratörlüğü Gökhan Karakuş‘un üstlendiği, zanaat ve sanatın iş birliğinin izlerini süren “Kind of Design: Sculpted and Woven” isimli koleksiyonel tasarım sergisi, Hüsrev Kethüda Hamamı’nda, 2-7 Mart 2025 tarihlerinde gerçekleşti.
“Kind of Design: Sculpted and Woven” isimli koleksiyonel tasarım sergisi, Mimar Sinan’ın eserleri arasında yer alan tarihi Hüsrev Kethüda Hamamı’nda, 2-7 Mart 2025 tarihlerinde gerçekleşti. Sergi, tasarımın el ile üretilen bir süreç olarak nasıl şekillendiğini, dokunmuş veya şekil verilmiş materyallerin pek çok sembolün, hareketin, dokunuşun ve sanatçılar arasında oluşan iş birliğinin izlerini nasıl taşıdığını keşfediyordu. Sergi, İstanbul merkezli iki önemli tasarımcı olan Errin Kancal ve Ethnicloom’un kurucusu Elif Gönensay’ın koleksiyonel tasarımlarını odak noktasına alırken serginin küratörlüğünü Gökhan Karakuş üstlendi.
Geçmiş ve güncel koleksiyonlardan seçilen tasarımların yer aldığı sergi, Kancal’ın ikonik Nest Sandalyeler, Ala Masalar, Flow Masa, Duo masa aksesuarları ve Hamam Lamba gibi eserlerinin yanı sıra Gönensay’ın yün ve kendirden yapılmış kilim, yastık ve puf koleksiyonunu sergiledi. Kind of Design: Sculpted and Woven başlığı altında sunulan sergi, tasarımın duygu dolu sürecine bağlı olarak şekillenen, karşılıklı etkileşimle ve sezgiyle oluşturulmuş iki tamamlayıcı materyal ve zanaat geleneğini de gözler önüne serdi.
Ethnicloom’un Dokuma Eserleri – Elif Gönensay: Geleneksel el dokuma teknikleri kullanılarak, çoğunlukla yün ve kendirden üretilmiş kilimler ve halılar.
Şekillendirilmiş ve Yontulmuş Objeler – Errin Kancal: Oyma, kesme ve montaj işlemleriyle, usta zanaatkarlar tarafından şekillendirilen mermer mobilyalar ve aksesuarlar ile deri sandalyeler ve diğer el yapımı sanat eserleri. Serginin başyapıtı, Kancal’ın ikonik Nest Lounge sandalyesine Ethnicloom’un kilimlerinin döşeme olarak entegre edildiği Nest Kilim Sandalye olarak öne çıkıyor.
“Kind of Design: Sculpted and Woven” sergisi, tasarımcı ve zanaatkar arasındaki etkileşimi temel alarak, üretme eylemini tanımlayan iş birlikçi ve tekrar içeren bir ilişkiyi ele aldı. Serginin başlığının da belirttiği gibi, bu Türkiye’nin uzun kollektivist zanaatkarlık tarihinden şekillenen “tasarım türüydü.” Sergi, yüzyıllar boyunca zanaatkarlar ve tasarımcılar arasında gelişen iş birliğini, beceri, sezgi ve uyarlama yoluyla şekillenen formun nasıl tanımlandığını keşfetti. Serginin öne çıkan eseri ise Ethnicloom’un kilimlerinin, Kancal’ın ikonik Nest lounge sandalyesinin döşemesi olarak entegre edilmesiydi.
Zanaatta Empati: Sessiz Bir Diyalog
Küratör Gökhan Karakuş, sergiye ve son 20 yılda Türkiye’de gelişen tasarımcıların çalışmalarına dair şunları belirtiyor: “Tasarım sadece biçimle ilgili değildir; materyal, zanaatkar ve gelenek arasındaki sessiz bir diyalogdur. “Kind of Design: Sculpted and Woven” sergisinde, bu diyaloğun zanaatı nasıl ortaya çıkardığını keşfediyoruz ve hareketlerin, dokunuşun ve uyum sağlamanın hem tasarımın özünü nasıl ortaya çıkardığını hem de üretilen nesneleri nasıl şekillendirdiğini gözlemliyoruz.”
Türkiye’de tasarım ve zanaat, sürekli bir diyaloğun içinde var olmuştur, çoğu zaman sözcüklerle ifade edilmemiştir, sezgiseldir ve derin bir empati barındırmıştır. Hatta kimi zaman şiirsel olduğu da söylenmiştir. Üretim süreci, tasarımcı ve zanaatkâr arasında akan bir anlayış gerektirmiştir. Burada fikirler empoze edilmez, karşılıklı etkileşimle şekillenmiştir. Bu sergide hem Kancal’ın hem de Gönensay’ın zanaat kültürüyle nasıl etkileşime girdiğine tanıklık ediyoruz. Öyle ki, bir dokumacı, yünün dokusuna göre desenin yoğunluğunu ayarlar; bir taş ustası, mermerin direncine yanıt olarak bu sert materyale yumuşak bir kıvrım katar. Bunlar, materyal, teknik ve dokunuşun dinamik süreci içinde, koleksiyonel tasarım eserlerini hayata geçiren karar anları olarak düşünülmektedir. Bu sessiz iletişim, bireysel üreticiden bir geleneğin tümüne kadar uzanarak Kancal ile Gönensay’ın eserlerinde daha güçlü bir şekilde kendisini gösterdi. Türkiye’de nesiller boyu aktarılan teknikler, beraberinde, malzemeye duyarlılığı ve onun sınırları ve olanaklarına duyulan saygıyı getirdi. Nihai objeler, bu harekete dayalı anlayışın, geri bildirimin ve uyarlamanın çok katmanlı tarihini somutlaştırarak, sadece tasarlanmış eserler değil aynı zamanda devam eden, yaşayan bir konuşmanın sonucu oldular.
Hareket, Sembol ve Hatalı Dokunuş
“Bu eserleri tanımlayan en belirgin özellik, elin bıraktığı izdir. Hem usta işi hem de kusurlu olan bu dokunuş, her nesnenin üretimindeki insan bileşenini açığa çıkarır. İster bir dokumacının parmaklarının hassas hareketleriyle ister bir heykeltıraşın mermer üzerinde bıraktığı keski izleriyle olsun, bu yaratım eylemleri tasarıma örtük bir sembolik güç kazandırır. Bu sergide, spiral, basamak, dalgalı çizgiler, haç ve şeritler gibi örtük sembolizmin birçok örneğini görüyoruz. Geleneksel motiflerden doğan bu formlar, ölçek, boyut ve materyal değişimleriyle başkalaşarak evrensel anlamlar taşıyan sembollere evrilmiştir. Bu semboller, açıkça kültürel ve spiritüel kökenlerinden sıyrılmış olsalar da bilinç altında evrensel bir etkiye sahiptir. Bu yaklaşım, Kind of Design: Sculpted and Woven sergisinde geleneği çağdaş tasarımla bir araya getirerek, tekniğin ve materyalin sınırlarının hem biçimi hem de anlamı nasıl yönlendirdiğini ortaya koyuyor. Desenler, dokular ve yüzeyler yalnızca tasarımcının niyetiyle değil, aynı zamanda materyallerin doğal özellikleri ve insan dokunuşunun getirdiği ince detaylarla şekilleniyor. Kancal ve Gönensay için tasarım, kusursuzluk ya da katı bir otorite meselesi değil, zanaatkâr ile materyal, tasarımcı ile usta, geçmiş ile bugün arasında paylaşılan bir dildir. Bu, sabit ya da tekil olmayan, empati, iş birliği ve zanaatın sürekliliğiyle şekillenen bir tasarım anlayışıdır. Sergi tasarımı ve grafik çalışmaları, Gökhan Karakuş liderliğindeki Emedya Design ekibi tarafından hayata geçirilirken, büyük ölçekli organik zanaat kâğıdı üzerine yerleştirilen konsept metinler ve grafikler Gözde Kavaclı Eren tarafından hazırlandı. Yine bu kağıtlar üzerine, Gökhan Karakuş ve Zeynep Öziç’in metinleri, Lori Ryan ve Emine Ersoy’un şiirleri yerleştirildi. No Ege Rain mum ve oda kokusu kutularındaki tasarım unsurlarının yanı sıra serginin yerleşim haritasını içeren kartlar ise Başak Neşe Öziç’in illüstrasyonlarından oluşuyor. Ekibimizin tüm üyelerine, görüntü yönetmenimiz ve fotoğrafçımız Ali Çolpan’a ve ürün fotoğrafçımız Mecit Gülaydın’a emekleri için özel teşekkürlerimizi sunarız.”
Tasarımcı Açıklamaları
Errin Kancal (Tasarımcı): “Taşın bir hafızası vardır. Her darbe, her kesim onu şekillendirirken verilen her kararı üzerinde taşır. Taş, ahşap ve çelikle yaptığım işler bu hafızayı kucaklar. Bana göre zanaat, kontrol etme meselesi değil, materyalin kendi mantığına, ağırlığına ve direncine yanıt verme meselesidir.”
Elif Gönensay (Tasarımcı-Üretici): “Dokuma, ritim ve sezgi sürecidir. Her iplik, onu üreten elin izini, renk seçimini, dokuma eyleminin gerilimini taşır. Bu, geçmişin teknikleriyle günümüzün hareketleri arasında, üretici ile materyal arasında, gelenek ile yenilik arasındaki bir iş birliğidir.”
Sergideki Eserler Listesi
Errin Kancal’ın Eserleri
Nest Koleksiyonu
• Nest Yemek Sandalyesi (Kumaş- kırmızı, sarı, ahşap karışımı, siyah)
• Örgülü Lounge Nest (Kilim)
• Nest Lounge Sandalyesi (Deri)
Flow Koleksiyonu
• Flow Masa (Türk Mermeri & Pirinç)
• Flow Ayna (Fasetli Ayna, MDF)
Ala Koleksiyonu
• Ala Masa (Silver Dragon & Burdur Bej Mermeri)
• Kind of Ala Masa (Marmara Gri & Beyaz Mermer)
• Ala Ayak Lambası (Marmara Beyazı & Burdur Gri)
• Ala Masa Lambası (Marmara Beyazı & Burdur Gri)
Hamam Koleksiyonu
• Hamam Ayak Lambası (Oniks & Pirinç)
Duo Koleksiyonu (Anlaşılabilirlik için yoğunlaştırılmış)
• Duo Küllük (Büyük & Küçük) (Oniks, Siyah Mermer)
• Duo Şamdan (Büyük & Küçük) (Oniks, Siyah Mermer)
Control & Chaos Koleksiyonu
• C&C Masa Lambası (Metal & LED)
• C&C Ayak Lambası (Metal & LED)
Eternal Bloom Sanat Koleksiyonu (Seriler halinde gruplanmış)
• Eternal Bloom Sanat Eserleri (200×150 cm, 70×50 cm, 40×50 cm, 30×30 cm)
Errin Kancal x Candle & Friends
• Parfümlü Mumlar & Difüzörler (No3 Teneke Mum, No Ege Yağmur Cam Mum & Difüzör)
Ethnicloom by Elif Gönensay’ın Eserleri
Kilimler
• KİND – 001 – THE DOOR
• KİND – 001 A – THE DOOR
• KİND – 003
• KİND – 004 – MOR
• KİND – 005 – THE EYE KCCHE
• KİND – 006 – TULU – ARC
• KİND – 007 – TULU TOTEM
Yolluklar (Runners)
• KİND – 008 – 15X3 (Ovali)
• KİND – 009 – 16X3
• KİND – 010
Yastıklar
• TULU DİKİLİ YASTIK – ORGANİK PAMUK & YÜN
• TULU YASTIK – ORGANİK PAMUK & YÜN
• ETHNICLOOM GELENEKSEL
Puf & Minderler
• TULU PUF – ORGANİK YÜN & PAMUK
• ETHNICLOOM PUF