Diriyah Bienali Vakfı, 2027 AlMusalla Ödülü
Diriyah Biennale Foundation tarafından düzenlenen 2027 AlMusalla Ödülü’nde kısa listeye kalan dört ofisten birinin tasarlayacağı musalla, İslami Sanatlar Bienali kapsamında Cidde’deki Batı Hac Terminali’nde inşa edildikten sonra Diriyah’taki JAX District’e taşınarak kalıcı bir ibadet ve tefekkür mekanı olarak yaşamını sürdürecek.
Diriyah Bienali Vakfı, İslam Sanatları Bienali’nin üçüncü edisyonu için dua ve tefekkür mekanı olan bir musallanın tasarımını üstlenecek uluslararası bir yarışma olan 2027 AlMusalla Ödülü’nün kısa listesine giren dört mimarlık stüdyosunu duyurdu. 1 Kasım 2027’de Suudi Arabistan’ın Cidde kentindeki Batı Hac Terminali’nde açılacak Bienal’de, finale kalan ekiplerden biri tarafından tasarlanan yeni bir ibadet yapısı sergileniyor: Al-Jawad Pike (Birleşik Krallık), Civil Architecture (Bahreyn/Kuveyt), MILLIØNS (Amerika Birleşik Devletleri) veya NEW SOUTH (Fransa). Kazanan tasarım Mart 2027’de açıklanacak ve serginin bir parçası olarak hayata geçirilecek, ardından Diriyah’daki JAX Bölgesi’ne kalıcı olarak taşınacak.
2024 yılında başlatılan AlMusalla Ödülü, mimari yoluyla ibadet mekanlarının çağdaş yorumlarını keşfetmek amacıyla kurulmuş. Diriyah Bienali Vakfı tarafından düzenlenen bu girişim, mimarları hem manevi hem de sosyal işlevlere cevap veren, aynı zamanda uyarlanabilirlik, malzeme yeniliği ve çevresel performans konularını ele alan bir musalla tasarlamaya davet ediyor. Ödül, kurulduğu günden bu yana İslam sanatı ve kültürünün daha geniş bağlamı içinde mimari deneyselliğin bir platformu olarak konumlanmış.
2027 edisyonu için yarışmacılardan, iki farklı konumda işleyebilecek tek bir mimari müdahale geliştirmeleri istenmiş. Musalla ilk olarak, SOM tarafından tasarlanan ve Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü kazanan simgesel bir yapı olan Cidde’deki King Abdulaziz Uluslararası Havalimanı’nın Western Hajj Terminali’nde inşa edilecek. Bienal’in dört ay sürecek etkinlik döneminin ardından yapı sökülecek ve Diriyah’taki JAX District’te yeniden kurulacak. Endüstriyel miras alanı olan JAX District, zaman içinde kültürel üretim ve yaratıcı pratikler için bir merkeze dönüştürülmüş.
Yarışma şartnamesi, katılımcılardan her iki alanın farklı mekansal ve çevresel koşullarını dikkate almalarını gerektiriyor. Cidde’de ibadet alanı, terminalin simgesel gerilimli çatı yapılarının altındaki geniş bir açık alanı kaplayacakken, Diriyah’taki kalıcı konumu ise eski endüstriyel depoların hakim olduğu daha yoğun bir kentsel ortamda yer alacak. Bu zorlu görev, çağdaş bir ibadet alanının işlevsel gereksinimlerini karşılarken, bu zıt bağlamlar arasında tutarlı bir mimari kimlik oluşturabilecek bir tasarım gerektiriyor.
Finalist olarak seçilen dört mimarlık ofisi, çeşitli coğrafi ve disiplinler arası bakış açılarını temsil ediyor. 2014 yılında Londra’da kurulan Al-Jawad Pike, araştırma odaklı yaklaşımıyla ve malzeme ifadesi ile mekân atmosferine verdiği önemle tanınıyor. Bahreyn ve Kuveyt merkezli Civil Architecture ise, hem inşa edilmiş projeler hem de yayınlar aracılığıyla Güneybatı Asya’da mimari, kamusal yaşam ve güncel koşullar arasındaki ilişkiyi araştırıyor. Los Angeles merkezli MILLIØNS, mimari, sergiler, mobilya ve araştırma alanlarında faaliyet göstermekte ve genellikle tarihsel, kültürel ve coğrafi araştırmalardan beslenen projeler geliştiriyor. Mimar Meriem Chabani ve mimar-antropolog John Edom tarafından yönetilen NEW SOUTH, miras, göç ve kolektif kimlik konularını ele alan projelerde mimari, şehircilik ve antropolojiyi birleştiriyor.
Seçilen ekipler, Suudi Arabistan Mimarlık ve Tasarım Komisyonu Genel Müdürü Prens Nawaf bin Ayyaf’ın başkanlık ettiği bir jüri tarafından yürütülecek olan değerlendirme sürecinin son aşamasına geçecek. Jüri kadrosunda mimari uygulama, tarih, sürdürülebilirlik ve İslam mimarisi alanlarında uzman isimlerin yer alması bekleniyor. Teklifler, mimari kaliteleri, yarışma şartnamesine uygunlukları ve dua ve tefekkür için anlamlı bir ortam yaratma yetenekleri açısından değerlendirilecek. Kasım 2027’de üçüncü İslam Sanatları Bienali ile birlikte açılışı yapılacak olan yapı, Diriyah’ta varlığını sürdürecek ve JAX Bölgesi ile şehrin gelişen kültürel manzarasına kalıcı bir mimari katkı sağlaması amaçlanıyor.



