Bidi Bidi Performans Sanatları Merkezi
Künye
Proje Yeri
Bidi Bidi Mülteci Yerleşimi, Yumbe, Uganda
Mimari Tasarım
Hassell, Localworks
Mimari Tasarım Ekibi
Xavier De Kestelier, Joanna Lesna, Sarah Huc, Nikolaos Argyros, Jonathan Irawan
Mühendislik, Akustik, Aydınlatma ve Sahne Tasarımı Danışmanlığı
Arup
Peyzaj Tasarımı
The Landscape Studio
Topluluk İş Birliği
SINA Loketa
Proje Yönetimi ve Yüklenici
Localworks
İşveren
To.org
Toplam İnşaat Alanı
629 m²
Tamamlanma Tarihi
2023
Fotoğraflar
Mutua Matheka
Hassell ve Localworks tarafından tasarlanan Bidi Bidi Performans Sanatları Merkezi, Uganda’daki Bidi Bidi Mülteci Yerleşimi’nde yerel toprakla üretilen yapı elemanlarını, yağmur suyu toplayan hafif çelik çatıyı ve performans, eğitim ile kayıt mekanlarını bir araya getiren bir kültür merkezi olarak kurgulanmış.
Bidi Bidi Performans Sanatları Merkezi, Hassell tarafından Localworks iş birliğiyle Uganda’nın Yumbe bölgesindeki Bidi Bidi Mülteci Yerleşimi için tasarlandı. Kültürel üretim, öğrenme ve topluluk buluşmalarını bir araya getiren merkezde, yapının bulunduğu yer ve yapım koşulları tasarımın temel girdilerini oluşturuyor. Sahadan çıkarılan toprakla üretilen sıkıştırılmış toprak bloklar, yapının ağır ve zemine bağlı duvarlarını oluştururken bunların üzerinde hafif çelik bir çatı sistemi yer alıyor. Malzeme ve taşıyıcı sistem arasındaki bu karşıtlık, yerel kaynakların kullanımıyla prefabrike üretim olanaklarını aynı yapıda buluşturuyor. Eliptik plan şeması, merkezinde yarı açık bir amfitiyatro çevresinde gelişiyor. Asimetrik oculus, gökyüzüne açılarak doğal ışığın yapının merkezine ulaşmasını sağlarken eğrisel toprak duvarlar performans ve topluluk etkinlikleri için çevreleyici bir mekan tanımlıyor. Zeminden tavana uzanan kapılar sayesinde amfitiyatro farklı büyüklükteki kullanımlara açılabiliyor. Bu merkezi alanın çevresinde sınıf ve atölye mekanları ile yerleşim sakinlerinin müzik ve sözlü üretimlerini kaydedebildiği bir kayıt stüdyosu bulunuyor.
Yapının hafif çelik çatısı Kampala’da prefabrike edilerek parçalar halinde Bidi Bidi’ye taşındı ve yerinde mülteci topluluğundan çalışanlarla Ugandalı işçilerin birlikte yürüttüğü bir süreçle monte edildi. Geniş çatı yalnızca ana mekanları ve toprak duvarları örten bir üst kabuk olarak değil, aynı zamanda su toplama altyapısının bir parçası olarak çalışıyor. Huni biçimindeki yüzey, yağmur suyunu 200.000 litrelik bir depoya yönlendiriyor; toplanan su hem sanat merkezinde hem de çevredeki yerleşim birimlerinde kullanılabiliyor. Kayıt stüdyosunun akustik düzeni, Arup’un katkısıyla Helmholtz rezonatörü prensibinin toprak yapıya uyarlanması üzerinden geliştirildi. Toprak duvarlardaki boşluklar ritmik bir düzen içinde yerleştirilirken çift duvar arasındaki boşluk vermikülitle dolduruldu. Bu sistem, ithal ses yutucu malzemelere ihtiyaç duymadan sesin dağıtılmasına yardımcı oluyor ve aynı zamanda duvar yüzeyine belirgin bir doku kazandırıyor. Stüdyoya gün ışığı ise üstteki beton döşemeye yerleştirilen şişeler aracılığıyla ulaşıyor.
Yapının çevresindeki gösterim bahçesi, mimari programı peyzaj ve kaynak yönetimiyle ilişkilendiriyor. Yarım ay biçimli toprak setler yağmur suyunu arazide tutarken bölgenin iklim koşullarına uyum sağlayan yerel bitki türleri kullanılıyor. Bahçe aynı zamanda sürdürülebilir tarım yöntemlerinin uygulanabildiği bir öğrenme alanı olarak ele alınmış. Organik atıkları topluluk mutfaklarında kullanılabilecek gaza dönüştüren biyogaz sistemi de bu döngünün bir parçasını oluşturuyor; böylece performans, eğitim ve kayıt işlevlerini barındıran merkez, çevresindeki açık alan ve altyapı sistemleriyle birlikte çalışıyor.




















