SZ-Architects tarafından tasarlanan A Very Small 24-hour Bookstore, eski bir hapishane gözetleme kulesini dönüştürerek, yapısal müdahaleler ve minimum ölçekte mimari hamlelerle kamusal bir okuma mekanı oluşturuyor.

A Very Small 24-hour Bookstore, Nanjing’de Qinhuai Nehri kıyısında ortaya çıkan küçük bir kitabevi fikrinden doğmuş. Kitabevinin temel yaklaşımı, mekanı mümkün olduğunca ziyaretçilere bırakmak ve farklı zamanlarda farklı insanlar için sıcak bir ortam sunmak üzerine kurulmuş. Kitabevinin dört kişilik “personeli” sahiplenilmiş sokak kedilerinden oluşuyor; duvarlar ziyaretçilerin bıraktığı mesaj kartlarıyla kaplanıyor. Başlangıçta kitaplar, işletmecinin kişisel koleksiyonundan oluşurken zamanla ziyaretçilerin bağışladığı yeni ve ikinci el kitaplarla büyümüş.

Proje, Hefei’de yer alan Hechai 1972 Yaratıcı Parkı içinde bulunuyor. Park, geçmişte Anhui Eyaleti Hefei Hapishanesi olarak kullanılmış; yenileme sürecinin ardından kentin önemli kültür ve yaratıcılık merkezlerinden birine dönüşmüş. Proje alanı olan yapı ise, park genelinde yapılan dönüşüme dahil edilmeyen ve yol kenarında atıl durumda kalan eski bir hapishane gözetleme kulesiymiş. Alan ilk kez başka bir restoran projesi için yapılan saha ziyareti sırasında fark edilmiş ve bu yapının 24 saat açık küçük bir kitabevine dönüştürülebileceği fikriyle proje süreci başlamış.

Yapıya girildiğinde zemin katın yalnızca yedi metrekarelik bir alana sahip olduğu, ikinci kattaki devriye platformunun ise parkın tamamını gören bir manzara sunduğu görülmüş. Pencere parmaklıklarında makineli tüfek yuvaları ve gözlem açıklıkları hala mevcut ve yapının tekil, askeri işlevi açıkça okunabiliyor.

1997 yılında inşa edilen yapıya ait özgün statik projeler bulunamadığından, uygulama öncesinde yeni zemin etütleri ve taşıyıcı sistem analizleri yapılmış. Ana strüktür güçlendirilerek köşe kolonları çelik kuşaklarla sarılmış, ikinci kat döşemesi takviye edilmiş ve çatıdaki beton kirişlerin kesitleri büyütülmüş. Dış duvarların bazı bölümlerinde ise yüksek süneklik sağlayan beton enjeksiyon teknikleri kullanılmış.

Yeni işlevi karşılayabilmek ve ek yükü minimumda tutmak amacıyla, yapı için askılı bir çelik taşıyıcı sistem geliştirilmiş. Güçlendirilmiş çatı beton kirişleri üzerine yerleştirilen C profiller, ikinci kat platformunun dışa doğru genişletilmesini sağlamış. Bu sistem, iki kişinin yan yana dolaşmasına ve oturarak okuma alanlarının oluşturulmasına olanak tanıyor. Askı çubukları ve çelik profillerle oluşturulan yeni döşeme, çatıdan asılarak bütüncül ve dengeli bir taşıyıcı çerçeve oluşturulmuş. Mevcut pencere boşlukları kullanılarak iç ve dış mekanı ilişkilendiren bir konsol eklenmiş.

Batı cephesinde yapıya çok yakın geçen yüksek gerilim hatları nedeniyle çatı döndürülmüş ve köşeler kesilerek dört yapraklı yoncayı andıran bir form elde edilmiş. Yeni döşeme, yükü azaltmak için çelik taşıyıcı üzerine yerleştirilen ahşap plastik kompozit kaplama ile çözülmüş. İkinci kattaki pencere altı duvarlar kaldırılarak dört yönde kitap rafları yerleştirilmiş. Okuma masaları, ana çelik taşıyıcıdan destek alan ve askı çubuklarıyla dengelenen bir sistemle tasarlanmış. Yapının dört köşesine yerleştirilen sürgülü pencereler açıldığında kesintisiz manzaralar sunuyor.

Mevcut merdiven güçlendirilerek iç mekanda bir servis çekirdeğine dönüştürülmüş; dış yüzeyi ise ziyaretçilerin mesaj bıraktığı bir duvar olarak kullanılıyor. Yapının kuzey ve güney cephelerine eklenen açık platformlar, kahve servisi ve parkla birlikte düzenlenen etkinlikler için alan sağlıyor.

Yapısal, malzeme ve işlevsel dönüşümler sonucunda, eski hapishane gözetleme kulesi herkesin kullanımına açık, küçük ama güçlü bir kamusal mekana dönüştürülmüş. Duvarlar bugün boş olsa da, zamanla yeniden mesaj kartlarıyla dolması ve bu kartların ziyaretçilerin ortak umutlarını yansıtması hedefleniyor.