Studio Marco Vermeulen tarafından tasarlanan VONK Müzesi; büyük ölçekte kullanılan biyobazlı malzemeleri, kireç-kenevir cepheleri ve ahşap strüktürle taşınan gezilebilir yeşil çatı bahçesiyle Hollanda’nın bu alanda ilk müze yapısı olarak kendini çevresindeki peyzajdan oyulmuş gibi gösteriyor.

VONK Müzesi, Eindhoven’daki Tarih Öncesi Köy’ün (Prehistorisch Dorp) Museumpark VONK’a dönüşmesi ve genişletilmesiyle ortaya çıkıyor. Biyobazlı malzemelerin ve sürdürülebilir tekniklerin büyük ölçekte ve çok sayıda farklı biçimde uygulandığı Hollanda’nın ilk müze yapısı olan VONK, 2012’den bu yana var olan Eindhoven Museum’un yeni bir evresini temsil ediyor. Depoda yeni bir yuva bekleyen Kempenland Müzesi koleksiyonu (yaklaşık 25 bin nesne), yeni yapıdaki bir zaman çizelgesi ve bölgenin bilgi tarihini anlatan bir giriş gösterisiyle yeniden sergileniyor.

Yapının en dinamik bölümünü, ziyaretçilerle birlikte “vonk”ların (kıvılcımların) üretildiği atölye (maker shed) oluşturuyor. Bu nesneler, Eindhoven bölgesini biçimlendiren değişimlerin, yani “kıvılcımın ateşlendiği” tarihsel anların birer temsili oluyor. Birkaç ayda bir, cephedeki büyük kapılardan müze parkına çıkarılan bu kıvılcımlar, yapının müze rotasını çevredeki Tarih Öncesi Köy’e bağlıyor.

Müze, Eindhoven’ın yeşil kamalarından biri olan Genneper Parken’de, Dommel ve Tongelreep derelerinin kesiştiği bir alanda yer alıyor. Tarımsal ve kültürel-tarihsel bir peyzaj olan bölgenin yeniden düzenlenmesi yaklaşık iki yüzyıl önceki duruma dayanıyor; yapı da dereye dik uzanan özgün arazi bölünme yapısıyla hizalanıyor. Müzenin inşası için taşınan sürücü kursunun asfalt alanı ise bir bölümü müze parkına, bir bölümü kamusal bir kent parkına dönüştürülüyor.

Yapı hem malzeme hem de biçim açısından bu yeni yeşil çevrenin bir parçası oluyor. Yükselip zeminden kopan yeşil çatı, yapıya çevredeki peyzajdan oyulmuş bir kütle görünümü kazandırıyor. Ahşap kolonlar, kirişler ve çatı kutularıyla taşınan çatı bahçesinde makaslar birbirine göre döndürülerek çatı düzlemine heykelsi bir çift eğrilik veriliyor; böylece atölye ve giriş gösterisinde yüksek, restoran ve ofislerde ise daha alçak ve mahrem mekanlar oluşuyor. Cepheler, pigmentli kireç sıvayla bitirilen prefabrik kireç-kenevir elemanlardan oluşuyor; farklı katmanlar yerel toprak profiline ve bölgenin üzerinde geliştiği verimli zemine gönderme yapıyor. Yerli bitki ve çalılarla kaplı gezilebilir yeşil çatı, Genneper parklarına ve Eindhoven silüetine bakıyor; kireç-kenevir cepheye kuşlar ve yarasalar için yuvalama olanakları da yerleştiriliyor.

İç duvarlar, Studio Marco Vermeulen’in 2019 Dutch Design Week için tasarladığı Biobasecamp pavilyonundan “hasat edilen” geri dönüştürülmüş çapraz lamine ahşaptan (CLT) üretiliyor. Modüler CLT panellerden oluşan ve malzemesinin kolayca yeniden kullanılabilmesi amacıyla kurgulanan pavilyon, VONK’ta yeni bir işlev buluyor; eski panellerin izleri iç duvarlarda hâlâ görülebiliyor. Yapı olabildiğince doğal biçimde iklimlendiriliyor: en yüksek iki bölümdeki geniş havalandırma kapakları (solungaçlar) yılın büyük kısmında açık kalıyor, yalnızca dış sıcaklık çok düşük ya da çok yüksek olduğunda kapanıyor ve yapı hava işleme sistemleriyle ısıtılıp soğutuluyor. Yağmur suyu ise kurak dönemlerde yeşil çatıyı beslemek üzere olabildiğince uzun süre çatıda tutuluyor.