Sidney Limanı kıyısında yeniden şekillenen, 3XN GXN Architects tasarımı Sidney Balık Pazarı, endüstriyel bir balık halini kamusal yaşamla buluşturarak, kentin en büyük kıyı dönüşüm projelerinden biri olarak yeni bir kentsel odak noktası oluşturuyor.

Sidney Limanı’nda yer alan yeni Sidney Balık Pazarı, Blackwattle Bay’in dönüşümünde belirleyici bir rol üstlenerek, çağdaş kamusal alan tasarımı ile işlevsel bir pazar yapısını bir araya getiren önemli bir kentsel odak noktası olarak kapılarını açtı. Proje, kıyı erişimini ve kamusal kullanımı önceliklendiren yaklaşımıyla, Sidney’in en önemli kamusal varlıklarından birini gelecek kuşaklar için yeniden tanımlıyor.

3XN GXN Architects’in BVN Architecture ve peyzaj mimarları ASPECT Studios ile birlikte tasarladığı yapı, güney yarımkürenin en büyük balık hali olma özelliğini taşıyor. Altyapı New South Wales Hükümeti adına Infrastructure NSW tarafından hayata geçirilen proje, haftanın yedi günü, günün yirmi dört saati yaşayan bir kamusal merkez olarak kurgulandı. Yapı, çalışanları, bölge sakinlerini ve ziyaretçileri bir araya getirerek, balıkçılık endüstrisini dünya standartlarında bir kıyı mekanı içinde görünür kılıyor.

Projenin kamusal kullanıma açık pazar katında, balıkçılar, restoranlar, kafeler ve özel satış birimlerinden oluşan yaklaşık 12.200 metrekarelik bir alan yer alıyor. Tasarım, aktif bir balık halinin günlük operasyonları ile kamusal dolaşımı güvenli biçimde ayırırken, geniş cam cepheler sayesinde limanla güçlü görsel ilişkiler kuruyor. Bu sayede yapı, açık hava pazarı hissini koruyan canlı ve samimi bir atmosfer sunuyor.

Perakende, toptan satış ve turizm işlevlerini tek bir çatı altında toplayan yapı, ticaretin günlük ritmini görünür kılarak ziyaretçilere balık halinin arka planındaki işleyişi deneyimleme imkânı tanıyor. Müzayede salonunda, 160 alıcının katıldığı modern bir Hollanda usulü açık artırma sistemi kullanılıyor. Büyük ekranlar aracılığıyla müzayede bilgileri izlenebilirken, ziyaretçiler pazar alanından ya da güney promenadından bu süreci doğrudan gözlemleyebiliyor.

Yapı içerisinde yer alan özel iklimlendirilmiş alanlarda canlı deniz ürünlerinin muhafazası, günlük avın ayrıştırılması ve günde 70 tona kadar buz üretimi gibi karmaşık lojistik süreçler, ziyaretçilere açık biçimde sergileniyor. Dört ayrı kotu birbirine bağlayan 26 asansör, ürün ve personel dolaşımını kesintisiz şekilde sağlıyor. Tüm bu karmaşık teknik gereksinimler, hijyen, nem ve soğuk zincir koşulları gözetilerek tasarlanırken, yapı aynı zamanda 5 Yıldız Green Star sertifikasını da karşılıyor.

Projenin en karakteristik öğelerinden biri, yaklaşık 20.000 metrekarelik dalgalı çatı strüktürü. 200 metre uzunluğundaki bu yüzer çatı, lamine ahşap kirişler ve güneş panelleriyle kaplı alüminyum kasetlerden oluşuyor. Çatının formu, doğal ışığın iç mekâna kontrollü biçimde alınmasını sağlarken gölgeleme etkisiyle enerji tüketimini azaltıyor. Modüler yapı sistemi, yapay aydınlatma ihtiyacını düşürerek enerji yüklerini azaltıyor.

Çatı aynı zamanda yağmur suyunun toplanmasına olanak tanıyor; toplanan suyun yarısı yeniden kullanılarak, tesisin içme suyu tüketimi önemli ölçüde azaltılıyor. Doğal havalandırma, gün ışığı kullanımı ve jeotermal sistemlerle desteklenen yapı, enerji tüketiminde yüzde 35’e varan tasarruf sağlıyor.

Peyzaj tasarımı, yapıyı liman kıyısındaki kamusal yürüyüş rotalarına bağlayarak Rozelle’den Woolloomooloo’ya uzanan yaklaşık 15 kilometrelik kıyı hattının sürekliliğini tamamlıyor. Yapı, 6.000 metrekareyi aşan erişilebilir açık kamusal alanlarıyla Wentworth Park’tan Blackwattle Bay’e güçlü bir kamusal bağlantı kuruyor. Geniş dış merdivenler, ziyaretçileri su kenarına doğru yönlendirirken, bu merdivenler aynı zamanda oturma alanları olarak kullanılarak kamusal yaşamı yapının kalbine taşıyor.

Yeni Sidney Balık Pazarı, endüstriyel bir altyapıyı kamusal alanla bütünleştirerek, kıyı gelişiminin yalnızca ticari değil, toplumsal bir değer de üretebileceğini ortaya koyuyor. Yapı, Sidney Limanı’nda endüstri ile kamusal yaşamın bir arada var olabileceğini gösteren çağdaş bir kentsel model sunuyor.